Krsna slava i njen značaj u srpskom narodu

    Share

    Emperor
    Administrator
    Administrator

    Muški
    Number of posts : 600
    Age : 45
    Lokacija : Sirmium
    Posao/hobi : /
    Points : 189
    Reputation : 1
    Registration date : 30.09.2008

    Krsna slava i njen značaj u srpskom narodu

    Počalji od Emperor taj Sub 11 Okt 2008, 21:59

    Svaki Srbin ima po jedan dan u godini koji on slavi i to se zove krsno ime, sveti, sveto i blag dan, zapisao je u Rječniku Vuk Karadžić.

    Krsna slava je prastari običaj u kome se proslavlja domaći zaštitnik i davalac, koji su, među Slovenima, a i drugim narodima, najbolje održali Srbi.
    Danas je krsna slava običaj da pojedine porodice i rodovi smatraju svojim zaštitnikom jednog hrišćanskog svetitelja i uz posebne obrede i gozbu proslavljaju njegov praznik. Inače, tragove ovoga običaja imali su svi Sloveni pa i Indoevropljani, Tračani, stari Grci, Dačanai, Iliri (sa ostacima kod Cincara i Arbanasa), Rimljani i drugi. Ali, kao običaj krsna slava se održala pre svega kod pravoslavnih Srba a do pre nekoliko decenija i svih Makedonaca. Sporadično je ima ili je bilo i kod Hrvata katolika u Hercegovini, srednjoj Bosni, Dalmaciji, Lici i Slavoniji. Ima je takođe kod Arbanasa katolika, a pod srpskim uticajem bilo je i kod Rumuna.
    Poreklo krsne slave ni do danas nije dovoljno rasvetljeno. Sve dosadašnje hipoteze, o kojima će kasnije biti više reči, mogu se svesti na dva osnovna gledišta. Jedno predanje smatra da je krsno ime uspomena na dan kada su mnogobožački preci pojedinih porodica prešli u hrišćansku veru, o čemu bi svedočila i sama reč "krsno ime" - od "krstiti se", odnosno primiti hrišćansku veru. Drugo gledište je animističko koje u krsnoj slavi vidi samo jedan hristijanizovani paganski kult, kult mrtvih, kult predaka. Ovo gledište je rasprostranjeno i prevlađuje u naučnim krugovima.
    Istorijski izvori o krsnoj slavi su dosta oskudni. Ima nešto podataka iz perioda od XI do XV veka. Međutim ipak nije sigurno da se oni odnose na krsnu slavu u današnjem smislu. Pretpostavlja se da se slava kao porodični praznik prvi put pominje 15. avgusta 1018. godine u predelu Devolu južno od Ohridskog jezera. Na taj dan, kako beleži grčki hroničar Skilica, arhont ohridski Evstatije Dafonokin, koristeći se običajem da se na dan slave svak prima u dom, došao je nezvan u dvorac Samuilovog vojvode Ivca i na prevaru ga oslepio. Skilica pominje gozbu koja se može dovesti u vezu sa krsnom slavom. Analizirajući ovu belešku o "prazniku" makedonskog vojvode Ivca 1018. godine Dimitrije Bogdanović je smatrao da je kod makedonskih feudalaca praktikovano nekakvo javno praznovanje u krugu feudalčevog doma sa mnogobrojnim zvanicama sa strane. Međutim, ovo je suviše uopšteno da bi se moglo sa sigurnošću identifikovati kao običaj slave.
    Sličan je slučaj sa aktom Pavla Šubića iz 1299. godine kojim se proglašava hrišćanski svetac za patrona. Ovaj čin takođe ne mora imati nikakve neposredne veze sa srpskom slavom.
    Podatak koji je 1874. godine objavio Vatroslav Jagić, a potiče po Jagiću "jamačno ne kasnije od konca XIV stoljeća", jasno svedoči o narodnom praznovanju sveca "pamet svetome" pod kojim se može podrazumevati i slava. Ali ipak ni tada nije reč o slavi kao običaju u njenom današnjem vidu nego o jednom od njenih mogućih prvobitnih oblika.
    Krsno ime se spominje krajem XIV veka u povelji bosanskih velikaša braće Sankovića. Međutim i ovo je otvoreno pitanje da li se pod tada pomenutim krsnim imenom može smatrati današnja srpska slava ili kršteno ime, odnosno imendan. Ovom je sličan i pomen krsnog imena u testamentu bosanskog gosta (sveštenika) Radina 5. januara 1466. godine, jer se davanje milostinje, uz druge praznike, vezuje i za dan Svetog Georgija "moga krsnog imena" kako se tamo navodi.

    Srpska Dijaspora 07.10.2008


    _________________


      Similar topics

      -

      Sada je Pon 27 Feb 2017, 21:09